X
تبلیغات
شعر و ادب فارسی

طرد و عکس

تکرار مصراع اول با تقدم و تأخیر کلمات در مصراع دوم

 

نمونه اول :

بوستان بر سرو دارد آن نگار دلستان

آن نگار دلستان، بر سرو دارد بوستان

ذوالفقار شیروانی

 

نکته :

 در این صنعت تکرار کلمات باید طوری باشد که فکر نکنند شاعر به دلیل ناتوانی در شعر از کلمات تکراری استفاده کرده است و تکرار باید با مهارت خاصی باشد تا موجب رونق و حسن کلام گردد.

 

نمونه دوم :

دلبر جانان من، برده دل و جان من

برده دل و جان من، دلبر جانان من

 

روضه ی رضوان من، خاک سر کوی دوست

خاک سر کوی دوست، روضه ی رضوان من

منسوب به حافظ


نظرات ارزشمند شما در کیفیت مطالب این وبلاگ موثر خواهد بود
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389    توسط محسن فرخی  | 

قلب

قلب در لغت به معنی واژگون کردن است و مقلوب به معنی واژگونه می باشد

صنعت قلب دارای سه نوع است

 1 ـ قلب بعض :

و آن قلبی است که جای یک یا چند حرف در لغت با هم عوض بشود.

 2 ـ قلب کل :

زمانی است که تمام حروف یک کلمه بر عکس شود و به کلمه ی اول یا کلمه ی دیگری تبدیل شود

 3 ـ قلب کامل یا مستوی :

و آن زمانی است که تمام جمله، نظم یا نثر قبل عکس کردن باشد.

 

مثال برای مورد اول :

 ـ حریم و رحیم

ـ شاعر و عاشر

ـ رتبت و تربت در بیت زیر

جنت رقمی ز رتبت اوست

تَبَت اثری ز تربت اوست

خاقانی

 

 مثال برای مورد دوم :

ـ گنج و جنگ

ـ رام و مار

ـ و انیس کریم و میرک سینا در بیت زیر

هست انیس کریم ور نشناسی

زود بخوان باشگونه میرک سینا

امیر علی پورتگین

 

 مثال 1 برای مورد سوم :

شکر به ترازوی وزارت برکش

شو همره بلبل بلب هر مهوش

 مصرع اول این بیت از یک شاعر و مصرع دوم از شاعری دیگر است

 

مثال 2 برای مورد سوم :

 ز نطنز آمد رخت خرد ما زنطنز

زنطنزم زنطنزم زنطنزم زنطنز

 شاعر نا مشخص

 مثال 3 برای مورد سوم :

درک مکارم درد مرا کم کرد

کلی زور زدم تا این جمله رو خودم نوشتم.

 

 توضیحی ییرامون قلب کامل یا مستوی :

در قلب نوع سوم به دلیل سخت بودن و صنعتی بودن بالای بیت بیشتر به طرف صنعت لفظی ادبیات رفته و معنی و مفهوم خاصی را دنبال نمی کند. باید توجه داشت که یک شعر زمانی قابل قبول مخاطب و زیبا خواهد بود که علاوه بر صنعت دارای مفهوم هم باشد و صنعت قلب کامل زمانی شیرین و بهتر خواهد بود که معنی دار هم باشد که البته سخت خواهد بود.


نظرات ارزشمند شما در کیفیت مطالب این وبلاگ موثر خواهد بود
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم بهمن 1389    توسط محسن فرخی  | 

ردٌ العجزُ علی الصدر و تکرار (و یا تصدیر و تکرار)

 آوردن یک واژه در اول یک بیت و تکرار همان واژه، یعنی آوردن همان واژه در آخر بیت را تصدیر یا ردٌ العجزُ علی الصدر گویند و هنگامی که یک واژه دو یا بیش از دو بار در بیتی تکرار شود آن را تکرار گویند.

 

نمونه یک : تصدیر

 آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست

عالمی دیگر بباید ساخت از نو آدمی

حافظ

 نمونه دو : تصدیر

 

طیران مرغ دیدی تو ز پای بند شهوت

به در آی تا ببینی طیران آدمیت

سعدی

 

نمونه سوم : تصدیر و تکرار

 گر برو جان ما در طلب روی دوست

حیف نباشد که دوست، دوست تر از جان ماست

سعدی

 

نمونه چهار : تکرار

 ای جانِ جانِ جانِ جان، ما نامدیم از بهر نان

بَر جَهْ گدارویی مکن در بزم سلطان ساقیا

مولوی

 

نمونه پنج : یک تصدیر و دو تکرار

 

گل، آن جهانی است، نگنجد در این جهان

در عالم خیال چه گنجد، خیال گل


نظرات ارزشمند شما در کیفیت مطالب این وبلاگ موثر خواهد بود
+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم بهمن 1389    توسط محسن فرخی  |